Nazwy systematyczne:

a) etanoamid 

b) propanoamid

c) N-metyloetanoamid

d) N,N-dimetyloetanoamid

e) benzenoamid

f) N-metylobenzenoamid

g) karbamid (diamid kwasu węglowego)

h) 2,2-dimetylopropanoamid (amid kwasu 2,2-dimetylopropanowego)

 

 

---

Wyjaśnienie:

Amidy to organiczne związki chemiczne zawierające grupę karbonylową (C=O) połączoną z grupą aminową (-NH₂, -NHR lub -NR₂). Są pochodnymi kwasów karboksylowych, w których grupa hydroksylowa (-OH) została zastąpiona grupą aminową.

Nazewnictwo amidów pierwszorzędowych:

Nazewnictwo opiera się na nazwie kwasu karboksylowego, od którego pochodzi amid: Zakończenie "-owy" w nazwie kwasu karboksylowego zamieniamy na "-amid".

Przykłady:

• Kwas metanowy (kwas mrówkowy) → metanoamid (formamid): HCONH₂
• Kwas etanowy (kwas octowy) → etanoamid (acetamid): CH₃CONH₂
• Kwas benzoesowy → benzenoamid (benzamid): C₆H₅CONH₂

Nazewnictwo amidów drugorzędowych

Amidy drugorzędowe mają dwie grupy przyłączone do atomu azotu: Nazwa zaczyna się od "N-", wskazującą na podstawnik przyłączony do atomu azotu.

Przykłady:

• N-metyloacetamid: CH₃CONHCH₃
• N-etyloacetamid: CH₃CONHC₂H₅
• N-fenyloformamid: HCONHC₆H₅

Nazewnictwo amidów trzeciorzędowych:

Amidy trzeciorzędowe mają trzy grupy przyłączone do atomu azotu: Używamy "N,N-" wskazującą na dwie grupy przyłączone do atomu azotu.

Przykłady:

• N,N-dimetyloacetamid: CH₃CON(CH₃)₂
• N,N-diizopropyloacetamid: CH₃CON(C₃H₇)₂
• N,N-dibutylobenzamid: C₆H₅CON(C₄H₉)₂