Nazwy systematyczne:
a) 4-metyloheks-1-yn
b) 2-metyloheks-3-yn
c) 3,3,4-trimetyloheks-1-yn
d) 4,4-dimetylopent-2-yn
e) 3,4,5,5-tetrametyloheks-1-yn
f) pent-2-yn
Wyjaśnienie:
Tworzenie nazw węglowodorów:
1. Znajdź najdłuższy łańcuch atomów węgla w cząsteczce. Ten łańcuch stanowi podstawę nazwy związku.
2. Zidentyfikuj rodzaj węglowodoru:
- węglowodory nasycone, zawierające tylko pojedyncze wiązania to alkany,
- węglowodory nienasycone, zawierające co najmniej jedno wiązanie podwójne to alkeny,
- węglowodory nienasycone, zawierające co najmniej jedno wiązanie potrójne to alkiny.
3. Nazwij główny łańcuch - użyj odpowiedniej nazwy z szeregu homologicznego zidentyfikowanego węglowodoru (np. propan, buten, heptyn). Jeśli w cząsteczce związku występuje więcej niż jedno wiązanie podwójne / potrójne to przed końcówką umieść lokalizację wiązań i odpowiedni przedrostek (di -dwa, tri- trzy itp.) np. okt-1,5-dien.
4. Numeracja atomów węgla - numeruj atomy węgla w najdłuższym łańcuchu tak, aby podstawniki miały możliwie najniższe lokanty. W przypadku równorzędnych podstawników, wybiera się numerację minimalizującą sumę lokantów. Numerację zaczynamy od atomu węgla, do którego przyłączona jest najważniejsza grupa (jeśli wszystkie są tak samo ważne - to decyduje kolejność alfabetyczna).
5. Zidentyfikuj i nazwij podstawniki - podstawniki to grupy atomów przyłączone do głównego łańcucha, np.:
- grupa CH3 - to grupa metylowa - w nazwie: metyl
- grupa C2H5 - to grupa etylowa - w nazwie: etyl
- grupa C3H7 - to grupa propylowa - w nazwie: propyl
6. Wskaż położenie wiązań wielokrotnych i podstawników (lokanty) - użyj cyfr, aby wskazać pozycję podwójnych (lub potrójnych) wiązań i podstawników w głównym łańcuchu.
7. Połącz wszystkie elementy nazwy - złóż nazwę w następujący sposób:
![]()
gdzie n - to liczba wszystkich podstawników
Podstawniki wymieniamy w kolejności alfabetycznej, a numer węgla przy którym znajduje się wiązanie wielokrotne podajemy w trzonie nazwy łańcucha głównego przed odpowiednią końcówką, np: hept-3-en, but-2-en, pent-1-yn.
Jeśli w strukturze związku znajduje się większa liczba takich samych podstawników - ich liczbę zapisujemy przedrostkami:
- di - dwie grupy
- tri - trzy grupy
- tetra - cztery grupy
- penta - pięć grup
Katarzyna Kamińska
Nauczycielka chemii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

