Nazwy systematyczne:

a) 4-metyloheks-1-yn

b) 2-metyloheks-3-yn

c) 3,3,4-trimetyloheks-1-yn

d) 4,4-dimetylopent-2-yn

e) 3,4,5,5-tetrametyloheks-1-yn

f) pent-2-yn

 

 

---

Wyjaśnienie:

Tworzenie nazw węglowodorów:

1. Znajdź najdłuższy łańcuch atomów węgla w cząsteczce. Ten łańcuch stanowi podstawę nazwy związku.

2. Zidentyfikuj rodzaj węglowodoru:

• węglowodory nasycone, zawierające tylko pojedyncze wiązania  $\mathrm{C}-\mathrm{C}$   to alkany,
• węglowodory nienasycone, zawierające co najmniej jedno wiązanie podwójne $\mathrm{C}=\mathrm{C}$   to alkeny,
• węglowodory nienasycone, zawierające co najmniej jedno wiązanie potrójne $\mathrm{C}\equiv \mathrm{C}$   to alkiny.

3. Nazwij główny łańcuch - użyj odpowiedniej nazwy z szeregu homologicznego zidentyfikowanego węglowodoru (np. propan, buten, heptyn). Jeśli w cząsteczce związku występuje więcej niż jedno wiązanie podwójne / potrójne to przed końcówką umieść lokalizację wiązań i odpowiedni przedrostek (di -dwa, tri- trzy itp.) np. okt-1,5-dien.

4. Numeracja atomów węgla - numeruj atomy węgla w najdłuższym łańcuchu tak, aby podstawniki miały możliwie najniższe lokanty. W przypadku równorzędnych podstawników, wybiera się numerację minimalizującą sumę lokantów. Numerację zaczynamy od atomu węgla, do którego przyłączona jest najważniejsza grupa (jeśli wszystkie są tak samo ważne - to decyduje kolejność alfabetyczna).

5. Zidentyfikuj i nazwij podstawniki - podstawniki to grupy atomów przyłączone do głównego łańcucha, np.:

• grupa CH₃ - to grupa metylowa - w nazwie: metyl
• grupa C₂H₅ - to grupa etylowa - w nazwie: etyl
• grupa C₃H₇ - to grupa propylowa - w nazwie: propyl

6. Wskaż położenie wiązań wielokrotnych i podstawników (lokanty) - użyj cyfr, aby wskazać pozycję podwójnych (lub potrójnych) wiązań i podstawników w głównym łańcuchu.

7. Połącz wszystkie elementy nazwy - złóż nazwę w następujący sposób:

^{gdzie n - to liczba wszystkich podstawników}

Podstawniki wymieniamy w kolejności alfabetycznej, a numer węgla przy którym znajduje się wiązanie wielokrotne podajemy w trzonie nazwy łańcucha głównego przed odpowiednią końcówką, np: hept-3-en, but-2-en, pent-1-yn.

Jeśli w strukturze związku znajduje się większa liczba takich samych podstawników - ich liczbę zapisujemy przedrostkami:

• di - dwie grupy
• tri - trzy grupy
• tetra - cztery grupy
• penta - pięć grup