1. Ustalanie wzoru sumarycznego na przykładzie tlenku chromu(III)
Cyfra rzymska zapisana przy metalu tworzącym związek chemiczny z tlenem oznacza jego wartościowość, tak więc chrom ma wartościowość III.
Wzór sumaryczny tlenku zapisujemy tak, aby symbol tlenu był po prawej stronie, a nad symbolami pierwiastków tworzących tlenek zapisujemy ich wartościowość. Pamiętamy, że wartościowość danego pierwiastka "mówi" nam ile dany atom może utworzyć wiązań. Na przykładzie tlenku chromu(III) wiemy, że atom chromu tworzy trzy wiązania, a atom tlenu dwa.

Na podstawie wartościowości oraz reguły krzyża - cyfry określające wartościowość danego pierwiastka w związku chemicznym przenosimy na krzyż, zapisujemy:

2. Ustalanie wartościowości pierwiastka na podstawie wzoru sumarycznego dla SnO2
Aby wyliczyć wartościowość cyny należy obliczyć wartościowość dla wszystkich atomów tlenu w SnO2, są dwa atomy tlenu, tlen na wartościowość II, tak więc obliczamy:
2* II = IV
Wiemy, że suma wartościowości dla obu pierwiastków w związku musi być sobie równa, dlatego należy otrzymaną sumę wartościowości tlenu podzielić przez liczbę atomów cyny w SnO2:
IV : 1 = IV
Z obliczeń wynika, że cyna w związku SnO2 jest czterowartościowa.
Wiemy, że atomy łączą się ze sobą w najprostszym stosunku, dlatego możemy podzielić przez dwa i zapisać otrzymany wzór SnO2.
| NAZWA TLENKU | WZÓR SUMARYCZNY | WARTOŚCIOWOŚCI PIERWIASTKA (METALU) |
| tlenek wapnia | CaO | II |
| tlenek żelaza(II) | FeO | II |
| tlenek cyny(IV) | SnO2 | IV |
| tlenek sodu | Na2O | I |
| tlenek chromu(III) | Cr2O3 | III |
Dominika Struzik
Nauczycielka chemii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

