Zarówno mutualizm obligatoryjny, jak i fakultatywny przynoszą korzyści obu współżyjącym ze sobą gatunkom. W przypadku mutualizmu obligatoryjnego oba osobniki są od siebie uzależnione i nie mogą żyć osobno. Mutualizm fakultatywny zaś umożliwia osobnikom oddzielne życie.

Przykładem mutualizmu obligatoryjnego jest mikoryza, czyli współżycie strzępek grzybów mikoryzowych z wieloma gatunkami roślin. Grzyb zwiększa powierzchnię chłonną wody i soli mineralnych z podłoża, z kolei roślina udostępnia grzybowi wytworzone przez nią w procesie fotosyntezy związki organiczne.

Przykładem mutualizmu fakultatywnego jest zaś współżycie kraba pustelnika z ukwiałem. Parzydełkowiec ochrania kraba swoimi parzydełkami, z kolei skorupiak stanowi dla ukwiału źródło transportu, dzięki któremu może przemieszczać się i zdobywać pożywienie.