Zadanie 3.

U roślin przyrost ściany komórkowej na grubość polega na odkładaniu kolejnych warstw włókien celulozowych na warstwy już istniejące.

W najwcześniej odkładanych warstwach ściany włókna celulozowe są ułożone poprzecznie do kierunku wydłużania się komórki. Dopiero późniejsze warstwy są ułożone równolegle do tej osi. Ściany wtórne powstają na ścianach pierwotnych od strony protoplastu, po zakończeniu wzrostu wydłużeniowego komórki. Są zbudowane z kolejnych warstw mikrofibryli celulozowych i często podlegają procesom lignifikacji, kutynizacji bądź suberynizacji (korkowacenia).

Na schemacie zilustrowano wzrost wydłużeniowy komórki.

Zadanie 3.1.

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące wzrostu komórek roślinnych są prawdziwe.
Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe

1	Włókna celulozowe ułożone w ścianie pierwotnej poprzecznie do osi wzrostu (kierunku wzrostu) ograniczają wzrost komórki na grubość.	P	F
2	Brak w ścianie pierwotnej włókien celulozowych ułożonych równolegle do osi wzrostu (kierunku wzrostu) sprawia, że możliwy staje się wzrost wydłużeniowy komórki.	P	F
3	Pod wpływem turgoru włókna celulozowe w ścianie wtórnej rozsuwają się i komórka rośnie.	P	F

 

Zadanie 3.2.

Na przykładzie jednej cechy wykaż związek budowy komórek korka z jego funkcją.

Zadanie 3.3.

Podaj przykład tkanki roślinnej, której wtórne ściany komórkowe zawierają dużą ilość ligniny, oraz określ, jaką funkcję w roślinie pełni ta tkanka.

---

Rozwiązanie:

Zadanie 3.1.

1	Włókna celulozowe ułożone w ścianie pierwotnej poprzecznie do osi wzrostu (kierunku wzrostu) ograniczają wzrost komórki na grubość.	P	F
2	Brak w ścianie pierwotnej włókien celulozowych ułożonych równolegle do osi wzrostu (kierunku wzrostu) sprawia, że możliwy staje się wzrost wydłużeniowy komórki.	P	F
3	Pod wpływem turgoru włókna celulozowe w ścianie wtórnej rozsuwają się i komórka rośnie.	P	F

Zadanie 3.2.

Korek (fellem) jest wytwarzany przez miazgę korkotwórczą. Zbudowany jest z martwych komórek wypełnionych powietrzem o ścianach wysyconych suberyną. Korek nadaje korze elastyczność oraz właściwości izolacyjne w stosunku do ekstremalnych temperatur, chroni też żywe tkanki przed utratą wody i uszkodzeniami mechanicznymi. 

Zadanie 3.3

Dojrzałe komórki sklerenchymatyczne mają mocno zgrubiałe i na ogół silnie zdrewniałe ściany wtórne, inkrustowane ligniną. Sklerenchyma nadaje sztywność poszczególnym częściom rośliny i tworzy twarde okrywy wchodząc w skład łupin nasiennych. 

 

Wyjaśnienia:

1.1

Warto spojrzeć na wakuolę na obu schematach - stopień jej uwodnienia nie wpłynął na zmianę odległości pomiędzy włóknami celulozowymi. Drugim aspektem jest fakt, że ściana wtórna powstaje po zakończeniu wzrostu komórki.