Historia
 
Poznać przeszłość. Wiek XX. Zakres podstawowy. (Podręcznik)
 
Autorzy: Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow
Wydawnictwo: Nowa Era
Rok wydania: 2014
Przedstaw okoliczności rozpadu ZSRR. 4.5 gwiazdek na podstawie 6 opinii

Okoliczności rozpadu ZSRR

Polityka prowadzona przez Michaiła Gorbaczowa doprowadziła do odrodzenia dążeń niepodległościowych w części republik ZSRR. Za odzyskaniem własnej państwowości najsilniej opowiadały się: Litwa, Łotwa, Estonia oraz Zakaukazie. 

- 11 III 1990 r. Litwa ogłosiła niepodległość. Nie uznało jej jednak żadne z państw, do Wilna zostało skierowane wojsko. Moskwa zarządziła blokadę państw nadbałtyckich. Wstrzymano dostawy ropy, gazu oraz energii elektrycznej. W I 1990 r. dążenia niepodległościowe odżyły. W starciach z Sowietami zginęło 13 cywili. W skutek dalszych działań - Litwa odzyskała niepodległość i błyskawicznie stała się członkiem NATO. 

- Do rozruchów i dążeń niepodległościowych doszło również na południu ZSRR (konflikt pomiędzy Ormianami i Azerami).

- z 18/19 VIII doszło do próby puczu wojskowego (pucz moskiewski, pucz sierpniowy) i odsunięcia Michaiła Gorbaczowa od władzy. Borys Jelcyn zdelegalizował KPZR.

- 8 XII 1991 r. w skutek spotkania III polityków: Leonida Krawczuka z Ukrainy, Stanisława Szuszkiewicza z Białorusi i Borysa Jelcyna z Rosji zdecydowano o rozwiązaniu ZSRR i utworzeniu na to miejsce Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP). W tym samym roku Układ Warszawski przestał istnieć. 

- Datę 26 XII 1991 r. - uznaje się za oficjalny koniec ZSRR. Do tego czasu większość republik ogłosiła niepodległość.