Historia
 
Historia i społeczeństwo 5. Wehikuł czasu (Podręcznik)
 
Autorzy: Tomasz Małkowski
Wydawnictwo: GWO
Rok wydania: 2016
Przetłumacz na dzisiejszą polszczyznę powitanie szlachcica 4.8 gwiazdek na podstawie 5 opinii

Przetłumacz na dzisiejszą polszczyznę powitanie szlachcica

6 Zadanie
7 Zadanie
Ćwiczenie Zadanie

Przetłumacz na dzisiejszą polszczyznę powitanie szlachcica ze s. 171. Potem napisz: czy byłoby dobrze, gdyby i dziś ludzie witali się w ten sposób - tyle że czystą polszczyzną? Dlaczego?

Powitanie szlachcica: "Wielki majestat wśród bóstw domowych, osobę waszmość pana, jako z najwyższym witam szacunkiem, należny jemu oddając hołd, że bohaterskie progi godną obecnością swoją chciał uświęcić bytnością".

Tłumaczenie: Z wielkim szacunkiem witamy gości w naszym domu, cieszymy się, że zechcieliście zawitać w nasze skromne progi.

Uważam, że gdyby dzisiaj ludzie witali się w ten sposób poprawną polszczyzną - odnoszonoby się do siebie z większym szacunkiem i poważaniem. 

A. Porównaj wychowanie dzieci w XVIII wieku i w naszych czasach.

Współczesne wychowywanie dzieci znacznie różni się od XVIII-wiecznego. W czasach oświecenia dzieci musiały całkowicie podporządkować się władzy swego ojca, traktowane były surowo, z dystansem. Ojcowie, uważali, że okazywane pieszczoty psują dzieci. Synowie i córki zwracali się do swego taty słowani "panie ojcze", całowali go w rękę, obejmowali za kolana. Ponadto, nie mogli usiąść w jego obecności, chyba że im na to zezwolił. Matki, zupełnie tak jak dzisiaj - odnosiły się do dzieci ciepło i łagodnie. Nieraz chroniły swe pociechy przed gniewem ojca, służyły radą i pomocą, Dziadkowie rozpieszczali wnuki.

B. Wyjaśnij, co głosili, a co chcieli usunąć za szkół myśliciele oświecenia.

Myśliciele oświecenia wzywali do rozwijania matematyki oraz nauk przyrodniczych: fizyki, biologii, chemii. Głosili, że dzięki postępowi nauk świat stanie się lepszy, a ludzie szczęśliwsi. Głównym celem polskich szkół, które powstały w dobie oświecenia (Collegium Nobilium, Szkoła Rycerska) było przygotowanie uczniów do odpowiedzialności za państwo. Nauka odbywała się już nie tylko po łacinie, ale także w języku polskim. Program nauczania był oświeceniowy, nauczano języków nowożytnych: francuskiego i niemieckiego. Nauczyciele starali się, by ich wychowankowie starali się zrozumieć materiał, a nie bezmyślnie go wkuwali. Krytykowali używanie makaronizmów, kładli nacisk na zwięzłą argumentację. 

C. Czym się różniło Collegium Nobilium od szkół jezuickich. 

Collegium Nobilium założone w 1740 roku przez Stanisława Konarskiego miało stanowić konkurencję dla średnich szkół zakładanych przez jezuitów i przewyższać je pod względem poziomu nauczania. Szkoła była przeznaczona dla synów bogatej szlachty, którzy mieli później zdobytym wykształceniem służyć Rzeczpospolitej. Nauka w Collegium Nobilium trwała osiem lat i odbywała się na poziomie kilku klas. Nauczano za pomocą nowoczesnych metod i przy wykorzystaniu nowych pomocy dydaktycznych, np. map i globusów. Główny nacisk kładziono na naukę języka polskiego, łaciny i języków nowożytnych oraz geografii, historii, matematyki i prawa. Program nauczania był oświeceniowy. Nauczyciele starali się, by uczniowie rozumieli materiał, a nie bezmyślnie go wkuwali. Uczniowie Collegium Nobilium w odróżnieniu od wychowanków szkół jezuickich musieli mówić bez makaronizmów i zwięźle argumentować. Uczyli się dobrych manier. Głównym celem szkoły było przygotowanie uczniów do odpowiedzialności za państwo.