Historia
 
Historia i społeczeństwo 5. Wehikuł czasu (Podręcznik)
 
Autorzy: Tomasz Małkowski
Wydawnictwo: GWO
Rok wydania: 2016
Wyobraź sobie, że jest XVIII wiek. 4.63 gwiazdek na podstawie 8 opinii

Wyobraź sobie, że jest XVIII wiek.

6 Zadanie
Ćwiczenie Zadanie

Wyobraź sobie, że jest XVIII wiek. Przyjechał do Ciebie znajomy szlachcic, niedawno zubożały. - Przez chłopów moja bieda - mówi. - Pracować im się nie chce, a żyją jak pączki w maśle. Za dobrze chamy mają, ot co! Czy zgadzasz się z rozmówcą? Napisz, co mu odpowiesz.

- Mości szlachcicu ! Z całym szacukiem, wydaje mi się że chłopi znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji. Są przepracowani i niedożywieni. Spożywają głównie dania mączne: polewki zbożowe, kapustę, groch i czerstwy chleb, kiedy uczty szlacheckie przeciągają się tygodniami. Wasze stoły uginają się od nadmiaru mięsiwa i najrozmaitszych trunków. Pilnuj się Waść, bo rychło Pan Bóg tę niesprawiedliwość ukarze ! 

A. Co świadczyło o słabości Rzeczypospolitej w czasach saskich?

O słabości Rzeczypospolitej w czasach saskich świadczyła:

  • słaba armia;
  • wielkie zniszczenia kraju wywołane zaangażowaniem Rzeczypospolitej w wielką wojnę północną;
  • pogłębiająca się anarchia, której sprzyjała polityka sąsiednich mocarstw mieszających się w sprawy wewnętrzne Polski;

B. Wyjaśnij, jak mieszkali i co jedli XVIII-wieczni chłopi .

Sytuacja chłopów w XVIII wiecznej Rzeczpospolitej była bardzo ciężka. W wyniku licznych wojen cierpieli głód, zapadali w liczne choroby. Obce oraz polskie wojska rabowały im żywnośc, tratowały pola uprawne i paliły domy. Mieszkańcy wsi mieszkali w tzw. kurnych chatach, wyposażonych w piec, bez komina. Domy były zaniedbane. Chłopi nie mieli czasu ani ochoty by się starać. Okna się nie otwierały. We wnętrzu izby panował mrok, duchota i zaduch. Bogatsi chłopi zaopatrywali okna w szyby, ubożsi wstawiali w nie deski lub rozpinali błony zwierzęcych pęcherzy. Izby wyposażone były jedynie w legowiska, stół z ławą oraz paleniska, na których przygotowywano posiłki. Chłopi odżywiali się źle. Podstawę ich żywienia stanowiły przede wszystkim dania mączne - polewki zbożowe, kluski, a także kapusta, groch i czerstwy chleb. W okresach głodu mieszkańcy wsi jedli nawet pokrzywy i żołędzie. Żyli bardzo krótko, często chorowali.

C. Porównaj kuchnię polską z XVII-XVIII stuleciu z dzisiejszą

Kuchnia polska na przełomie XVII-XVIII wieku:

- Podstawę żywienia ówczesnych chłopów stanowiły dania mączne, którzy spożywali gównie polewki zbożowe, kapustę i czerstwy chleb. Mięso oraz mleko należały do rzadkości. W okresach głodu mieszkańcy wsi jedli nawet pokrzywy i żołędzie. Przez tak ubogą w składniki odżywcze dietę - zazwyczaj żyli krótko, często chorowali.

- Dania na szlacheckim dworze przygotowywano według staropolskich przepisów z dużą ilością przypraw korzennych. Szlachta lubiła wręcz nadużywać przypraw. Jedzono tak pikantnie, że cudzoziemcy zazwyczaj nie mogli przełknąć polskich dań. Przykładowo: pieczeń z dzika obficie doprawiano octem, sokiem wiśniowym, cukrem, pieprzem, imbirem, goździkami i cynamonem. Taka potrawa była zarazem: słodka, ostra oraz kwaśna.

- Szlachta spożywała: najrozmaitsze mięsa, ryby, polewki piwne, groch z kawałkami słoniny, bigos.

- Magnaci jedli dużo mięsa: drób, wołowinę, wieprzowinę, baraninę, sarninę. Wyprawiane przez nich uczty ciągnęły się nieraz tygodniami. Bogactwo różnorodnych mięsiw podawano na półmiskach, które wnosić do sali jadalnej musiało często kilka osób. W bogatych rezydencjach magnackich deserami były torty, bardzo tłuste, przyrządzane z ogromną ilością masła. Torty były zazwyczaj bogato zdobione, przedstawiały najczęściej scenki rodzajowe a także sceny bitewne. Pojedynczy biesiadnik zjadał zazwyczaj w czasie uczty: wielką michę tłustego rosołu, kaczkę i udziec dzika, a następnie deser. 

Kuchnia polska dzisiaj:

- Obecnie kuchnia polska jest niezwykle urozmaicona. Modne stały się dania włoskie oraz greckie: makarony, mozzarella, rucola, pizza, pomidory, feta, oliwki, kapary, szparagi. 

- Polacy podtrzymują także tradycję narodową, poprzez częste przyrządzanie dań staropolskich: rosołu, barszczu czerwonego z uszkami, zupy borowikowej, pierogów, gołąbków, bigosu, kaczki nadziewanej jabłkami, golonki, kotletów schabowych czy żeberek.

- Polacy spożywają najrozmaitsze warzywa oraz owoce. Dbający o zdrowie jedzą duże ilości: kaszy, ryżu, fasoli, grochu, ryb czy ziemniaków.