Historia
 
Historia i społeczeństwo 5. Wehikuł czasu (Podręcznik)
 
Autorzy: Tomasz Małkowski
Wydawnictwo: GWO
Rok wydania: 2016
Oto zadanie dla surferów internetowych. 4.6 gwiazdek na podstawie 5 opinii

Oto zadanie dla surferów internetowych.

7 Zadanie
Ćwiczenie Zadanie

"Mazurek Dąbrowskiego" zawiera słowa: "Dla ojczyzny ratowania / Wrócim się przez morze". Napisz, o jakim wydarzeniu mowa. Aby się tego dowiedzieć, wpisz w wiszukiwarę: Als 1658

Als - to duńska wyspa, położona w jedenej z cieśnin Morza Bałtyckiego, pomiędzy Półwyspem Jutlandzkim a wyspą Fionia.

W 1658 roku sprzymierzone siły brandenbursko-cesarsko-polskie, wspierające Danię podczas II wojny północnej, przeprowadziły operację desantową właśnie na wyspie Als. Polskie oddziały, dowodzone przez Stefana Czarnieckiego przeprawiwszy się przez szeroką na ok. 500 m cieśninę na łodziach, holowały za sobą płynące konie. Udany desant Polaków doprowadził do zdobycia wyspy zajętej przez Szwedów. Wydarzenie to zostało upamiętnione w polskim hymnie narodowym - "Mazurku Dąbrowskiego".

A. Opisz losy Ukrainy od 1569 do 1667 roku.

  • Na mocy unii lubelskiej zawartej w 1569 roku Ukraina została przyłączona do Korony.
  • Ukraińscy chłopi byli wyzyskiwani przez polskich magnatów, którzy chcieli przekształcić Kozaków w chłopów pańszczyźnianych. Polacy i Ukraińcy różnili się także pod względem religijnym. Kozacy byli wyznawcami prawosławia, polscy magnaci - byli katolikami.
  • W 1648 roku pod wodzą atamana Bohdana Chmielnickiego wybuchło na Ukrainie powstanie wymierzone przeciwko Rzeczpospolitej.
  • Kozacy postanowili walczyć o niepodległą Ukrainę, pragnęli utworzyć własne państwo.
  • Po kilku latach niezwykle okrutnych walk, okazało się, że Kozacy nie są w stanie własnymi siłami stworzyć wolnej Ukrainy. Zwrócili się o pomoc do Moskwy.
  • W 1654 roku car wkroczył na tereny Ukrainy i Litwy i zajął te ziemie.
  • W 1667 roku na mocy pokoju w Andruszowie - Ukraina została podzielona między Moskwę a Polskę.

B. Dlaczego Szwedzi łatwo zajęli Rzeczpospolitą w 1655 roku?

Szwedzi w bardzo szybkim tempie zajęli Rzeczpospolitą, ponieważ nie posiadała ona stałego wojska, pospolite ruszenie złożone z przedstawicieli szlachty nie było w stanie stawić oporu najeźdźcy. Rzeczpospolita była osłabiona licznymi konfliktami wewnętrznymi - powstanie Bohdana Chmielnickiego oraz wojna z Moskwą. Ponadto, przemyślany atak Karola X Gustawa ułatwiły kontakty z polską magnaterią. Czynny udział w przygotowaniu najazdu brał podkanclerzy koronny Hieronim Radziejowski, który zdradzał obcemu monarsze informacje o wewnętrznym kryzysie Rzeczpospolitej. W Wielkopolsce dowódcy pospolitego ruszenia – Krzysztof Opaliński oraz Andrzej Grudziński – poddali się Szwedom bez bitwy pod Ujściem, zaś na Litwie Radziwiłłowie z hetmanem wielkim Januszem uznali zwierzchnictwo szwedzkiego króla (ugoda w Kiejdanach).  

C. Przedstaw najważniejsze wydarzenia potopu.

Przebieg wojny polsko - szwedzkiej w latach 1655-1660:

  • 1655 rok - wkroczenie wojsk szwedzkich na tereny Rzeczpospolitej.
  • Kapitulacja wojsk polskich.
  • Król Jan Kazimierz opuszcza kraj i udaje się na Śląsk.
  • Obrona Jasnej Góry przed Szwedami.
  • Stefan Czarniecki toczy wojnę podjazdową (szarpaną) z wojskami szwedzkimi.
  • Powrót Jana Kazimierza do kraju.
  • 1660 rok - zawarcie pokoju w Oliwie. Polska traci większą część Inflant, król Polski zrzeka się praw do tronu Szwecji.