Historia
 
Historia i społeczeństwo 5. Wehikuł czasu (Podręcznik)
 
Autorzy: Tomasz Małkowski
Wydawnictwo: GWO
Rok wydania: 2016
Wyobraź sobie, że żyjesz pod koniec XVI wieku. 4.5 gwiazdek na podstawie 6 opinii

Wyobraź sobie, że żyjesz pod koniec XVI wieku.

8 Zadanie
9 Zadanie
Ćwiczenie Zadanie

A. W jaki sposób szlachta zapewniła porządek podczas pierwszego bezkrólewia

Po śmierci ostatniego przedstawiciela dynastii Jagiellonów - Zygmuta II Augusta w Rzeczpospolitej zapanowało bezkrólewie. Państwo pogrążyło się w marazmie i anarchii. Najważniejsze stało się zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w kraju. Szlachta obawiała się, że z czasem dojdzie do aktów bandytyzmu i licznych rozbojów. Aby nie dopuscić do takiej sytuacji, zawiązano w poszczególnych województwach konfederacje. Konfederacje zawiązane w 1572 roku miały zapewnić w kraju porządek i bezpieczeństwo. Spełniły swoje zadanie. W trudnym okresie bezkrólewia szlachta udowodniła, że potrafi zadbać o Rzeczpospolitą.

B. Na czym polegała umowa między królem elekcyjnym a szlachtą? Dlaczego szlachta ją zawierała?

Umowa zawarta pomiędzy królem elekcyjnym a szlachtą polegała na tym, iż zanim nowy monarcha otrzymał koronę zobowiązany był zaprzysiądz warunki zawarte w Artykułach henrykowskich. Dokument ten zawierał najważniejsze postanowienia dotyczące sposobu funkcjonowania państwa. Potwierdzał wszystkie przywileje nadane szlachcie przez poprzednich monarchów. Gwarantował wolną elekcję oraz tolerancję religijną. Ponadto, Artykuły henrykowskie zobowiązywały króla do regularnego zwoływania sejmu, który miał kontrolować decyzje podejmowane przez władcę. W razie łamania swobód szlacheckich przez panującego - szlachta miała prawo do wypowiedzenia mu posłuszeństwa i rozpoczęcia zbrojnego buntu zwanego rokoszem.

C. Podaj wady wolnej elekcji. 

  • Ryzyko przekupstwa szlachty przy wyborze nowego władcy;
  • W czasie wolnej elekcji często dochodziło do waśni, kłótni oraz wystąpień zbrojnych pomiędzy szlachtą;
  • Wolna elekcja stwarzała możliwość ingerencji obcych mocarstw w sprawy Rzeczpospolitej;