Autorzy:Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow
Wydawnictwo:Nowa Era
Rok wydania:2014
Oceń znaczenie XX Zjazdu KPZR4.6 gwiazdek na podstawie 5 opinii

Znaczenie XX Zjazdu KPZR w 1956 r. dla losów ZSRR i świata.

W połowie lutego 1956 r., w Moskwie w czasie obrad XX Zjazdu KPZR - Nikita Chruszczow wygłosił słynny referat "O kulcie jednostki i jego następstwach", w którym skrytykował rządy stalinowskie oraz patologiczną osobowość Józefa Stalina. Chruszczow krytykował Stalina za czystkę, masowe represje, terror, aresztowania, deportacje tysięcy ludzi oraz przeprowadzanie egzekucji bez sądu i normalnego dochodzenia. Krytyka była jednak dość wybiórcza, ponieważ I sekretarz nie wspomniał o Wielkim Głodzie na Ukrainie oraz Katyniu. Spraw polskich w ogóle nie poruszono. Referat, zgodnie z założeniem kierownictwa partii miał pozostać tajemnicą, jednak szybko trafił do zachodnich korespondentów i został na szeroką skalę rozpowszechniony w krajach komunistycznych, w szczególności w PRL. Przyczyniło się to do częściowej destabilizacji komunizmu również w pozostałych państwach bloku wschodniego. 

Referat Chruszczowa, mimo płytkości miał wielkie znaczenie dla Polski. Został przekazany do Warszawy, a 21 marca 1956 r. kierownictwo partii podjęło decyzję o jego ograniczonym rozpowszechnianiu. W efekcie wydrukowano ponumerowane egzemplarze i wysłano je w teren, do jednostek partyjnych, jednak do dyskusji raczej nie dopuszczano. Na odczyty ludzie przychodzili bardzo tłumnie. Lektorzy prawie znali tekst referatu Chruszczowa na pamięć. 

Wiosną 1956 r. przełamano barierę strachu. Ludzie zaczęli pytać: gdzie podział się prymas Wyszyński? Co tam w Wilnie i we Lwowie? Pytano o pakt Ribbentrop - Mołotow. Polacy przestali się bać, zaczęli pytać i kontestować zastaną rzeczywistość.