Autorzy:Marek Guzik, Ewa Jastrzębska, Ryszard Kozik, Renata Matuszewska, Ewa Pyłka-Gutowska, Władysław Zamachowski
Wydawnictwo:Nowa Era
Rok wydania:2015
Omów właściwości błon biologicznych.4.57 gwiazdek na podstawie 7 opinii
  • płynność błony - błona biologiczna określona jest mianem płynnej mozaiki, ponieważ fosfolipidy w obrębie błony (najczęściej jednej warstwy) bez ustanku się przemieszczają. Płynnność uzależniona jest od łańcuchów fosfolipidów, a dokładniej od ich długości i stopnia nasycenia. Im krótsze łańcuchy, tym błona wykazuje większą płynność, wraz ze wzrostem długości ogona fosfolipidu płynność maleje. Im więcej wiązań wielokrotnych, tym płynność błony wzrasta. Na płynność błony komórkowej wpływa także obecność cholesterolu, który powoduje jej usztywnienie. Występuje on tylko w komórkach zwierzęcych. Fosfolipidy wchodzące w skład błony komórkowej mogą przemieszczać się wzdłuż jednej warstwy, wykonywać obroty rotacyjne, a także (choć zdarza się to bardzo rzadko) przemieszczać się z poprzcznie - z jednej stronny błony na drugą. Dynamika fosfolipidów umożliwia przemieszczanie się białek błonowych, które nie ograniczone specyficznymi interakcjami. Białka nigdy nie przemieszczają się w poprzek błony, co warunkuje kolejną właściwość błon biologicznych - asymetrię.
  • asymetria błony - polega na tym, że strona cytoplazmatyczna błony ma z reguły inny skład niż strona kontaktująca się z otoczeniem. Glikolipidy i glikoproteiny wchodzące w skład tzw. glikokaliksu występują po zewnętrznej stronie błony komórkowej i tworzą na powierzchni komórki cukrową warstwę. Natomiast białka powierzchniowe występują najczęściej po stronie cytoplazmatycznej błony, a w związku z tym, że białka nie przemieszczają się w poprzek błony - asymetria jest zachowana. Cecha asymetrii dotyczyć może także funkcji pełnionych przez błony biologiczne. Przykładowo transport określonych substancji może odbywać się tylko w jednym kierunku.
  • selektywna przepuszczalność - polega na tym, że cząsteczki przenikają przez błonę w różnym stopniu. Najłatwiej przenikają małe, niepolarne cząsteczki. Woda jest związkiem o charakterze polarnym, i dlatego w transporcie jej cząsteczek biorą udział specjalne białka o nazwie akwaporyny. Także pozostałe związki polarne o dużych cząsteczkach transportowane są za pomocą białek błonowych.